Tuesday, June 11, 2019

කඳුළු මුතු ඇට කන්ද මත සිට...


(2019 ජූනි 09 වැනි දින ‘අනිද්දා‘ පුවත්පතේ පළවූවකි.)

ගුරුතුමා මගෙ කතාවට ‘බ්‍රාවෝ‘ කියල දාල එවල!“

“බ්‍රාවෝ කියන්නෙ?“

“ඉතාලි බාසාවෙන් දක්ෂයා කියන එකට!“

“දැන් මොකක්ද ඔයා ලියපු කතාව?“

“එක මනුස්සයෙක් ඉන්නව, එයා අඬද්දි කදුළු සේරම මුතු කැටවලට හැරෙනව.... අන්තිමේ දවසක් එයා වාඩිවෙලා ඉන්නව මුතු කැට කන්දක් උඩ. පිහියකින් ඇනපු එයාගෙ බිරිඳගෙ මළ කඳ එයාගෙ අත් දෙක උඩ!“

“ඒ කියන්නෙ එයා එයාගෙම බිරිඳව මරල ද?“

“ඔව්“

“ඇයි ඒ? මුතු ඇට කන්දක් පිරෙනකම් කඳුළු එන්න අඬන්න?“

“ඔව්“

“ඇයි එයා බිරිඳව මරල දැම්මෙ? එයාට තිබ්බනෙ ලූණු ගෙඩියක් පොඩි කරන්න!!!“

මේ අවුරුදු 10-12 අතර කුඩා දරුවන් දෙදෙනෙකු අතර සිදුවන දෙබසකි. දෙබසෙහි කතා රචකයා අමීර් ය. ප්‍රශ්න අසන්නා හසන් ය. දෙබස මුණ ගැසෙන්නේ ‘සරුංගල් ලුහුබඳින්නා‘ ලෙස සිංහලයට ද නැගුණු, කලීඩ් හුසෙයිනිගේ ‘The Kite Runner’ කෘතිය ඇසුරින් නිපදවුණු, එනමින්ම යුතු චිත්‍රපටයේ දී ය. චිත්‍රපටයේ අධ්‍යක්ෂවරයා මාක් ෆොස්ටර් ය.



The Kite Runner’ ලියන කලීඩ් හුසෙයිනි ඇෆ්ගනිස්ථාන ජාතිකයෙකි. 1965 වසරේ දී කාබුල් නුවරදී උපත ලබන ඔහු, විදේශ සේවයේ නියුතු සිය පියාගේ රැකියා ස්ථාන මාරුවීම් හේතුවෙන් ළමා කාලයේ දීම ඉරානයටත් පසුව ප්‍රංශයටත් යන අතර, 1978 දී නැගෙන ඇෆ්ගන් අප්‍රේල් විප්ලවය හා අනතුරුව 1980 දී ඇරඹෙන රුසියානු- ඇෆ්ගනිස්ථාන යුද්ධය හේතුවෙන්, සරණාගතයකු ලෙස, සිය පවුලේ සාමාජිකයින් සමග, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයට සංක්‍රමණය වෙයි. ප්‍රබන්ධ රචකයෙකු ලෙස විශ්ව සාහිත්‍ය ලෝකයේ අවධානය දිනාගනිමින් ඔහු ලියන ඔහුගේ පළමු නවකථාව වන ‘The Kite Runner’හි කථා නායකයා වන ‘අමීර්‘ ද මෙම යුද්ධය හේතුවෙන් පකිස්ථානය හරහා සරණාගතයකු ලෙස ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයට සංක්‍රමණය වන්නෙකි. ඉංග්‍රීසි වදනකුදු නොදැන ඇමරිකානු බිමට පය තබන කලීඩ් හුසෙයිනි පසුකලෙක වෛද්‍ය වෘත්තිකයෙකු ලෙස එරට සේවය කරමින් ‘The Kite Runner’ ලියද්දී එහි කතා නායකයා වන අමීර් සිය අධ්‍යාපන කටයුතු කෙළවර කොට සෘජුවම ප්‍රබන්ධ රචනය ආරම්භ කරයි. වෛද්‍ය වෘත්තිය අතැර කලීඩ් හුසෙයිනී පොත් ලිවීම සිය වෘත්තිය බවට පත් කරගන්නේ ‘The Kite Runner’ විසල් අවධානයකට පත්ව, ඔහු දක්ෂ රචකයෙකු ලෙස පිළිගැනීමක් ලැබුණු පසුව ය.  

කලීඩ්ගේම ළමා වියේ ඡායා මාත්‍රයක් ද ලෙස පෙනෙන අමීර්ගේ ළමා විය ‘The Kite Runner’ තුළ දී ඇෆ්ගන් අතීතයේ සමාජ හා දේශපාලනික මෙන්ම ආගමික අර්බුද අප අභියස තබයි. අමීර්ගේ පියා කාබුල් නුවර වෙසෙන ධනවතෙකි. ඔහු ‘පාශුතානයෙකි‘. පාශුතාන් යනු ඇෆ්ගනිස්ථානයේ ඉහළ ඇගයීම ලැබූ, පාර්සි නැතිනම් පාශ්තෝ බස කතා කරන ජනවර්ගය නියෝජනය කරන්නෙකි. පොදු ප්‍රවර්ග කිරීම අනුව ඔවුන් සුන්නි මුස්ලිම්වරුන් ය. අමීර්ගේ මිතුරා, නොඑසේනම්, ඔහුගේ නිවසෙහි සේවකයාගේ පුත්‍රයා වන හසන් අයත් වන්නේ හසාරා ජන වර්ගයට ය. ඔවුන් ඇෆ්ගනිස්ථානයේ තුන්වන විශාල ජනවර්ගයට අයත්, ධාරි බසින් පැන නගින හසරාගි බස වහරන්නන් ය. ඔවුන්ගේ නිජබිම් ඇෆ්ගන් කඳුකර බිම් ඔස්සේ විහිද පවතියි. පොදු ප්‍රවර්ග කිරීම අනුව ඔවුන් අයත් වන්නේ ෂියා මුස්ලිම්වරුන්ගේ කුලකයට ය.

තමන් වෙනුවෙන් ‘දහස් වරක් වුව දිව යන්නට සූදානමින්‘ සරුංගලයක් ලුහු බැඳ යන, තමන්ට ප්‍රාණසමව සළකන හසන්, ඔහුගේ පැතලි දිගු නාසය ඇතුළු හසාරා ලක්ෂණ හේතුවෙන් අසීෆ් ඇතුළු කොලු නඩයක පහර කා, ලිංගික හිංසනයකට ද ලක්වද්දී, එය රහසේ දකින අමීර්, ඔහු බේරා නොගෙන පළා යයි. දෙවනුව, සිය සිත පතුලෙන් නැගෙන වරදකාරී හැඟීම මැඩගත නොහී සිය සුමිතුරා නොකළ වරදකට පටලවමින් නිවසින් ද පිටව යන තැනට කරුණු සළසයි. එහෙත් උතුරු ඇමරිකාවේ සැන් ෆැන්සිස්කෝවේ ජීවත් වෙමින්, නව සහස්‍රයේ බිහිදොර අභියස දී ද ඔහුට ඒ වරදින් මිදී යා නොහැක.

සිය පියා මිය ගොස් දිගු කළකට පසු, ඔහුගේ මිතුරකු වන රහීම් ඛාන්ගෙන් ලැබෙන ඇමතුමක් අනුව යළි පාකිස්ථානයට එන අමීර්ට අසන්නට ලැබෙන්නේ ඔහුගේ වරදකාරී හැඟීම තියුණු ලෙස තව දුරටත් නංවන පුවතකි. ඒ අනුව, කුඩා කළ තමා සමග දිව ගිය, සරුංගල් ලුහුබැඳි හසන් යනු සිය පියාට දාව, නිවසේ සේවකයාගේ බිරිඳට ලැබුණු පුතෙකි; එනයින් ඔහුගේම සොහොයුරෙකි! සත්‍යය අමීර් හමුවන එන විටත් හසන් සහ ඔහුගේ බිරිඳ කාබුල් වීදියක තලේබාන්වරුන් විසින් එල්ලා මරා දමනු ලැබ කලක් ගොසිනි!
අමීර්ට සිය හදවත වෙතින්ම සමාවක් නොලැබෙන අතීත වරද ඔහු නිවැරදි කරගන්නට යත්න දරන්නේ බිහිසුණු තලේබාන් පාලනයට නතුව ඇති කාබුල් නගරයට යළි පිවිස හසන්ගේ පුතු සොයාගැනීම හරහා ය. දරුඵල අහිමි තමන් හා බිරිඳ වෙත, සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝව වෙත, රැගෙන යාම සඳහා ය.

ඇෆ්ගන් දේශපාලනික අර්බුද හමුවේ සිය ළමා කාලයේ සරුංගල් ලුහුබඳිමින් දිවූ කාබුල් නගර වීදි අතැර වෙනත් රටවල් බලා සංක්‍රමණය වූ සමස්ථ ඇෆ්ගන් වැසියන්ගේ හද දවන වේදනාව කලීඩ් හුසෙයිනි අකුරු කරද්දී කෘතිය තුළින් (හා සිනමා පටය තුළින්) නැගෙන අමීර් එය සහෘද අප වෙත තබයි. එපුවත යළි මෙබිම අද නැගෙන සෝබර පුවත් හා අතිපිහිත කර බැලීමේ වගකීම අප සතු ය. අපේ රට තුළ මුණගැසෙන ‘අමීර්ලා, හසන්ලා මෙන්ම කලීඩ් හුසෙයිනිලා‘ ද දිගු වේදනාවන් වෙත තල්ලු කර හරිමින්, එයින් සුළුතරයක් හෝ අන්තවාදී අදහස් වෙත ද යොමු කරවමින් අපම අප රට නගර සහ ග්‍රාමයන් ‘තලේබානු පන්නයේ‘ බිමක පිහිටුවා ගන්නේ ද යන්න විමසීම ද අප සතු ය.

ජීවිතය සැමවිටම සිනමාවට වඩා විශාල එකකි. එබැවින් එහි මුණගැසෙන දෝමනස්සයන් ද විශාල ය; තියුණු ය; එමෙන්ම බිහිසුණු ය. ස්විස් ජාතික සිනමාකරු මාක් ෆොස්ටර් හොලිවුඩය වෙනුවෙන් 2007 වර්ෂයේ දී කලීඩ් හුසෙයිනිගේ ‘The Kite Runner’ සිනමාවට නගද්දී එහි ප්‍රධාන භූමිකා රඟන්නට ආරාධනා ලබන්නේ තුර්කි හා ඉරාන ජාතික නළුවන් ය. එනමුත්, එහි අමීර්ගේ සහ හසන්ගේ ළමා චරිත සඳහා අවස්ථා ලැබගන්නේ ඇෆ්ගනිස්ථානු ළමා නළුවන් ය. ඒ, අමීර් ලෙසට සෙකේරියා ඒබ්‍රාහිමි සහ හසන් ලෙසට අහමඩ් ඛාන් මහ්මූද්සාදා යන දරුවන් දෙදෙනාට භූමිකා නිරූපණ අවස්ථා හිමිකර දෙමිනි. තලේබාන් පාලනය උග්‍ර ලෙස විවේචනය කෙරෙන සිනමා කෘතියක රඟපෑම හේතුවෙන් ඔවුන් මුහුණ දෙන තර්ජනය හමුවේ ඇමරිකානු චිත්‍රපට සමාගම ඔවුන්ගේ ජීවිත සුරක්ෂිත කරගැනීමටත් අධ්‍යාපනය සඳහාත් වැඩිහිටි විය එළඹෙන මොහොත දක්වාම ඔවුන්ට වියදම් කිරීමට එකඟ වුවත්, සෙකේරියාගේ ඉල්ලීම පරිදි, සැබෑ අමීර්ට මෙන්, ඔවුන්ට ‘සුරක්ෂිත දේශය‘ වූ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයට යාමට වරම් හිමිවන්නේ නැත. සෙකේරියා සහ අහමඩ් මෙන්ම සොරාබ් නමැති  හසන්ගේ පුතුගේ චරිතයට පණ පෙවූ අලි දිනේෂ් යන තිදෙනම ඔවුන් යළි පදිංචි කරවන්නේ එක්සත් ආරබි එමීර් රාජ්‍යයේ ය.

සිවු මසක ඇවෑමෙන් යළි කාබුල් නුවරට එන සෙකේරියා තලේබාන් තර්ජන හමුවේ නිවස තුළටම කොටුවන අතර යළි කිසිදු දිනක සිනමා පටයක පෙනී නොසිටින බව සපථ කර සිටියි. අහමඩ් ද සිය පවුලේ සාමාජිකයින්ගෙන් දුරස්ව දිවි ගෙවීමට නොහැකිව (සෙසු අයට වීසා නොමැති වීම හේතුවෙන්) දෙවසරකට පසු කාබුල් නුවරට පෙරළා පැමිණෙන අතර හසාරා ජාතිකයෙකුගේ චරිතය දුර්වලයෙකු ලෙස පෙන්වීමට දායක වීම හේතුවෙන් හසාරා (ෂියා) මුස්ලිමුන්ගෙන් ද, පාශුතානයින් කුරිරු පුද්ගලයින් ලෙස දැක්වීම නිසා පාශුතාන (සුන්නි) මුස්ලිමුන්ගෙන් ද තර්ජන ලැබ, ස්වීඩනයට පළා යයි. ඒ සරණාගතයකු ලෙසිනි.

කලිඩ් හුසෙයිනිලාගේ ද, ඔහු ‘The Kite Runner’ හරහා අප වෙත ගෙන ආ ‘අමීර්ලාගේ සහ හසන්ලාගේ‘ ද, ඒ තිරය මත ප්‍රතියමාන කළ සෙකේරියා සහ අහමඩ්ලාගේ ද ජීවත පුවත් එබඳු ය. ඉස්ලාම් ලෝකය අප මෙරට වරනගා ගන්නා ආකාරයේ පැතලි, ඒකමානීය වූවක් නොවේ. මුසල්මානුවකු වූ නිසාම ඕනෑම අයෙකු එහි සුරක්ෂිත ද නැත. අපට ‘The Kite Runner’ කියවා හෝ නරඹා වටහාගත හැක්කේ මෙම පුළුල් විෂමතා සහිත පසුබිමයි. කැඳවිය හැක්කේ ඒ විෂමතා ඉක්මවූ මිනිස්කමයි. ඒ වෙනුවෙන් වැඩිහිටි හසන් කියූ බවට චිත්‍රපටයේ කියැවෙන වදන් පෙළක් ඔබ වෙත අවසාන වශයෙන් තබමි.

මම හීන දකිනව මගෙ පුතා හොඳ දරුවෙක් වෙනව දකින්න. නිදහස් දරුවෙක් වෙනව දකින්න. මම හීන දකිනව දවසක ඔයා ආපහු අපේ මව්බිමට, අපි සෙල්ලම් කරපු, දුව පැනපු බිමට එනව දකින්න. මම හීන දකිනව ආයෙමත් මල් පිපෙන, සරුංගල් අහසේ ඉගිලෙන කාබුල් නගරයක් ගැන!“

-ප්‍රියන්ත ෆොන්සේකා -

Tuesday, June 4, 2019

චරිතයක අතීත වත දේශයක් ලෙස අමතක කිරීම


(2019 ජූනි 02 වැනි දින ‘අනිද්දා‘ පුවත්පතේ පළවූවකි.)

‘ගින්නෙන් උපන් සීතල‘ චිත්‍රපටය පිළිබඳ සංවාදයකට මරදානේ සමාජ හා සාමයික කේන්ද්‍රයෙන් ලද ආරාධනයකට මා එහි යාමට උන්නේ ගෙවුණු අප්‍රේල් මාසයේ 27 වැනිදා ය. කෙසේ වෙතත්, අප්‍රේල් 21 වැනිදා සිදුවුණු ඛේදනීය පාස්කු ඉරිදා ප්‍රහාර මාලාවෙන් පසු, එම සංවාදය යළි යෙදී තිබුණේ ඉන් ආසන්න වශයෙන් මසකට පසුව, එනම් මැයි මස 25 වැනිදා ය. චින්තන ධර්මදාසත්, ජවිපෙ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී නලින්ද ජයතිස්සත් සහභාගි වූ එම සංවාදයේදී මා යළිත් කතා කළේ පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ දී පසුගිය අප්‍රේල් 01 වැනි දින පැවති ‘ගින්නෙන් උපන් සීතල‘ චිත්‍රපටය පිළිබඳ සංවාදයේ දී මතු කළ කරුණ මය. එනම්, අදාල චරිතවල අතීතය පිළිබඳ කෙරෙන තියුණු පර්යේෂණයක් නොමැති වීම නිසා, වඩා ප්‍රබල අතීත වෘත්තයක් අහිමි වීම හේතුවෙන්, චිත්‍රපටයේ චරිත දියව යන අන්දම ය. ශ්‍රී ලංකාවේ පළමුවන ඔස්කාර් ප්‍රවේශය, මෑත ඉතිහාසයේ තීරණාත්මක දේශපාලනික චරිතයක් පිළිබඳ සිනමාත්මක ප්‍රවේශය ඇතුළු කරුණු ගණනාවක් හේතුවෙන් මෙරට සිනමා ඉතිහාසය තුළ සුවිශේෂ සඳහනක් නියත වශයෙන් ලබාගත හැකිව තිබූ ‘ගින්නෙන් උපන් සීතල‘ එය දුර්වල කොට ගත්තේ එහි චරිතවල අතීත කතන්දර ඔස්සේ ඇවිද ගොස් ප්‍රබල හා සියුම් මානව සබඳතා පිළිබඳ කරුණු උකහා නොපැමිණීම නිසා බැව් මම එහිදී සඳහන් කළෙමි.

ගින්නෙන් උපන් සීතල - විජේවීර සහ ගමනායක
 චිත්‍රපටයක චරිත ‘හුස්ම වැටෙන සහ ලේ මසින් සැදුණු‘ මිනිසුන් විය යුතු බැව් සිනමා තිර රචනය පිළිබඳ ‘ගුරු‘ සිඩ් ෆීල්ඩ් සඳහන් කරයි. ‘හුස්ම වැටෙන සහ ලේ මසින් සැදුණු‘ ජීවිත ඇත්තේ සැබෑ ලෝකයේ හමුවන ජීවමාන චරිතයන්ට ය. ඔවුන්ට අතීතයක් ඇත. ඒ අතීතයේ ඔවුන් කළ කී දෑ, ගණුදෙනු කළ වෙනත් ජීවිත, මානව සබඳතා ඇත. සිනමා කෘතියක චරිත වඩාත් ජීවමාන වන්නේ, චිත්‍රපටයේ මුණ නොගැසුණ ද, ඒ අතීත ජීවිතය පිළිබඳ හැඟවුමක් ඇති චරිත ප්‍රති-නිර්මාණය වීමත් සමග ය. රෝහණ විජේවීරගේ චරිතයට, කමල් අද්දරආරච්චිගේ රංගන කුසලතා හා නාරද තොටගමුවගේ වේශ නිරූපණ කුසලතා ඉක්මවූ ජීවිතයක් ලැබීමට ඉඩ ලැබෙන්නේ, හුදු අතීතයෙන් ලද තොරතුරු ඉක්මවූ සැබෑ මානව චරිත ඉතිහාසයක් නිමැවුණු පසු ය. ඒ සඳහා විජේවීර සමග ජීවිතය ගත කරන උපතිස්ස ගමනායකගේ පටන් වෛද්‍යවරයාගේ බිරිඳ දක්වා සැමට ද ‘හුස්ම වැටෙන සහ ලේ මසින් සැදුණු‘ජීවිත සහිත චරිත ඉතිහාස පැවතිය යුතු ය.

මෙරට සිනමාවේ බොහෝ සිනමා කෘති වඩාත් ඉහළ තාක්ෂණික භාවිතයන් සමග පැමිණිය ද තිර රචනා අවස්ථාවේ වන මෙවැනි දුර්වලතා සහ අතපසු කිරීම් හේතුවෙන් ආඛ්‍යානමය වශයෙන් දුර්වල ව යයි. අභව්‍ය චරිතයක් උපප්‍රධාන හෝ සහාය චරිත අතර වුව මුණගැසීම කෘතියේ විශ්වසනීයත්වය බිඳ දමන්නක් බැවින් ප්‍රේක්ෂකයා එය අත්හැර දැමීමට පෙළඹෙයි. මෙරට සිනමා ප්‍රේක්ෂාගාරයෙන් ප්‍රේක්ෂකයින් ඉවත්වීමට බලපාන වෙනත් බොහෝ කරුණු අතර චිත්‍රපටයක විශ්වසනීයත්වය පිළිබඳ කරුණ ද පෙරමුණේ වන බැව් මට ඉඳුරා කිව හැක්කේ විශ්වවිද්‍යාලවලදී හමුවන තරුණ පරපුර සිය සිනමා ආකර්ෂණ ලැයිස්තුව තුළ පෙරමුණේ හොලිවුඩය, බොලිවුඩය හෝ කොලිවුඩය තබා ලාංකික චිත්‍රපට පසුපසින් තබන්නට ඉහත හේතුව මුලින් තබන අවස්ථා හමුවී ඇති බැවිනි.

සිඩ් ෆීල්ඩ් සිය තිර රචනා න්‍යාය උගන්වන මූල කෘති කිහිපයකම සිනමා කෘතියක ප්‍රධාන අංගයක් ලෙස චරිතයට ඉහළ තැනක් ලබා දී ඇත. ඔහුට අනුව, චිත්‍රපටයක චරිතය යනු ක්‍රියාවයි. චිත්‍රපටය ඉදිරියට දිවෙන්නේ, පැහැදිලිව හඳුනාගත හැකි පෞරුෂයක් සහිත, චරිත ලක්ෂණ සහිත, ගතිගුණ ඇති, ඉලක්ක සහ ආධ්‍යාශයන් සහිත, ස්වකීය දැක්මක් සහිත චරිත සමග ගොඩනැගෙද්දී බැව් සිඩ් ෆීල්ඩ් කියයි. එසේම සිනමා කෘතිය පෙරට විහිද යෑම සමගම තව දුරටත් චරිතය හෙළිදරව් වෙමින්, අපට ඔහුගේ හෝ ඇයගේ ජීවිතය හඳුනාගන්නට ඉඩ ලැබිය යුතු ය.
වැලිකතර - ගෝරිං මුදලාලි
දක්ෂ තිර රචකයෙකු හා සමග දක්ෂ සිනමා අධ්‍යක්ෂවරයෙකු යට කී අංග වෙත අවධානය තබා ගනිමින් සිය ප්‍රධාන චරිතය මතු නොව උප ප්‍රධාන මෙන්ම සහාය චරිත ද කෙමෙන් නැගී වර්ධනය වන, ‘හුස්ම වැටෙන සහ ලේ මසින් සැදුණු‘ චරිත බවට පත් කරන්නට කටයුතු කරනු හඳුනාගත හැකි ය. මෙරට සිනමාවේ බිහි වූ දක්ෂතම තිර රචකයකු ලෙස තිස්ස අබේසේකර නම් කරන්නට හැකි වන්නේ ඔහු ලියූ බොහෝ තිර රචනාවල හමුවන සජීවී චරිත ද නිසා ය. ‘වැලිකතරේ‘ ගෝරිං මුදලාලිගේ චරිතයෙන් ජෝ අබේවික්‍රමට චරිතාංග නළුවෙකු ලෙස සිය හැරවුම ලබාගන්නට හැකිවන්නේ ද, තමන්ම රඟපෑ, දර්ශන දෙක තුනක පමණක් හමුවන කුඩාපොල තෙරුන්ගේ චරිතයෙන් ‘වීර පුරන් අප්පු‘ චිත්‍රපටයේ දී කැපී පෙනෙන්නට තිස්ස අබේසේකරටම හැකි වන්නේ ද එබැවිනි. ‘ගින්නෙන් උපන් සීතල‘ චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන භූමිකාව වූ, තත්‍ය ලොව ද මුණ ගැසුණු, රෝහණ විජේවීර චරිතයට ප්‍රබන්ධ චරිතයක් වන ‘විරාගයේ‘ අරවින්ද චරිතය ඉක්මවා යා නොහැක්කේ ද එබැවිනි.

අනෙත් අතට, චරිත අතීත වෘත්ත මතු නොව සියළුම ආසන්න අතීත කරුණු ද අමතක කර දමන ‘ජාතික විස්මෘතියකින්‘ අප රට පෙළෙන බැව් මා මින් පෙර ලිපි කිහිපයකම සටහන් කළ බැව් මතක ය. සිනමාවෙන් බැහැරට පැමිණ මෙරට තත්‍ය ජීවිතය තුළ හමුවන ‘චරිත‘ දෙස හැරී බැලීමෙන් ද මෙම චරිත අතීත වෘත්තයන් නොතකා හැරීමේ හෝ අමතක කර දැමීමේ බරපතල තත්වයක අප සමාජය පසුවන බව පෙනෙන්නට තිබේ. දේශපාලනිකව වඩාත් බිහිසුණු, සමාජ විරෝධී කටයුතු සිය මෑත ජීවිතය තුළ ක්‍රියාවට නැංවූ දේශපාලනික ක්‍රියාධරයෙකුගේ අතීතය, පූජ්‍ය පක්ෂ භූමිකාව උඩු යටිකුරු කරමින් ආගමික ශාස්ත්‍රෑවරයා සහ දර්ශනය අවභාවිතයේ යෙදවූ පූජකයෙකුගේ අතීතය ඇතුළු බොහෝ පුද්ගල චරිතවල අතීත වත් පොදු පුරවැසි සමාජය හමුවේ නොතකා හැරෙයි.

සිනමා තිරය සඳහා කතාන්දර ලියන්නන්ට සිය කතාවෙහි ප්‍රබන්ධ චරිත සඳහා අතීත ජීවන වෘත්තීන් ලියාගන්නැයි සිඩ් ෆීල්ඩ් යෝජනා කරයි. ප්‍රබන්ධ චරිතයක වුව, විශ්වසනීය වර්තමානය ගොඩ නැගෙන්නේ ඔහු හෝ ඇය විසින් කළ කී දෑ අනුව බැවිනි. චිත්‍රපටය තුළ අන්තර්ගත නොකළ ද, නරඹන්නන් වෙත මුද්‍රණය කර බෙදා නොහැරිය ද, ‘හුස්ම වැටෙන සහ ලේ මසින් සැදුණු‘ ජීවිත ලෙස හඳුනාගනිමින් සිනමා කෘතියේ සියළු ප්‍රධාන හා සහාය චරිතවලට අතීත කතා ලිවීම වැදගත් බැව් සිඩ් ෆීල්ඩ් යෝජනා කරන්නේ මේ මොහොතේ අප කරන කියන සියල්ල මෙන්ම කළ නොහැකි, මෙන්ම නොකරන සියල්ල ද අතීතයේ ගොඩ නැංවීම මතම තීරණය වන බැවිනි. හොඳ චිත්‍රපටවලදී චරිතවල මේ අතීත හැකියාවන් හා නොහැකියාවන් පිළිබඳ සියුම් ඉඟි මුණගැස්වීමට කටයුතු කරන නිර්මාණකරුවන් පසුව ඒ ඔස්සේ යමින් චරිතයේ තීරණාත්මක පිවිසුම් අප ඉදිරියේ විශ්වසනීය ලෙස පෙළ ගස්වයි.

පුරවැසි සමාජයක් ලෙස, අවශ්‍ය නම් අපට සැබෑ ජීවිත වෙත ද මේ සිඩ් ෆීල්ඩියානු භාවිතය කැඳවිය හැකි ය. අපගේ ඉදිරියට පැමිණ විශ්මිත අනාගතයන් ගැන සිහින සාදා පෙන්වන දේශපාලනික හා පූජ්‍ය චරිත ඇතුළු භූමිකාවල අතීත වෘත්ත විමසා, හැකිනම් යළි ලියා පෙළ ගස්වා, එම චරිතවල සැබෑ හැකියාවන් හා නොහැකියාවන් විමසා බැලිය හැකි ය.

පුරවැසි සමාජය එය සිදු කරන්නට ගන්නා කාලය දිගු විය හැකි වුව, සිනමා නිර්මාණකරුවන්ට ඒ සඳහා කල්යල් බලමින් ඉඳීම සඳහා අවසර ලබා දිය නොහැක. වගකීම්සහගත කලාකරුවන්ගේ අවංක භාවිතයන් නිරතුරුව සමාජයක පෙරගමන තීරණය කරනා හෙයිනි.

-ප්‍රියන්ත ෆොන්සේකා -



Monday, May 27, 2019

අනන්‍යතා අර්බුදය අභියස විවිමරී සහ විසාකේස


(2019 මැයි 26 වැනි දින ‘අනිද්දා‘ පුවත්පතේ පළවූවකි.)

විවිමරී වැන්ඩර්පූටන්
මේ ලියවිල්ල ලිවීම සඳහා මා පරිගණකය අසලින් වාඩි වන්නට පැය කිහිපයකට පෙර යළිත් භීෂණකාරී ලෙස අතීතකළු ජූලියකමතක සෙවණැලි ලාංකිකයින්ගේ මනස් ගැබ තුළට නැගෙමින් තිබිණ. වයඹ පළාත මුල් කරගෙන නැගෙමින් තිබුණු ප්‍රණ්ඩකාරී සිදුවීම් කිහිපයක් අතීත භීතිය, ඉතිහාසය හඳුනන හා ඉන් උගත් පාඩම් මත අනාගත වත ලියැවෙනු දකින්නට කැමති, පුරවැසි මනස තුළට කැඳවා තිබිණ.

අප්‍රේල් 21 ප්‍රහාරයට පිළිතුරු ලෙස අප මේ විරෝධය ගොණු කරමින් ඉන්නේත්, ප්‍රචණ්ඩත්වය මුදා හරින්නේත් කාට එරෙහිව ? 83 දී අපදෙමළාඅපගේ අනෙකා ලෙස නම් කරගනිමින් ඔහුට එරෙහිව අවි ගත් පරිද්දෙන්ම දැන් අපේ අනෙකා වී ඇත්තේ මුසල්මානුවා . අයිඑස් සංවිධානයේ මූලධාර්මික අදහස් ඇත්තවුන් ශුද්ධ ඉස්ලාම් භක්තිකයින් හඳුනාගත් පරිද්දෙන්ම . එහෙත් පුද්ගල අනන්යතාව එතරම් සරල ලෙස හඳුනාගත හැක්කක් ?

මේ පැනය යළිත් මසිත නැගුණේ මා හට විවිමරී මුණගැසුණු පසු . ඇයගේ සම්පූර්ණ නමවිවිමරී වැන්ඩර්පූටන්. ඇය විවෘත විශ්වවිද්‍යාලයේ ඉංප්‍රීසි භාෂාව පිළිබඳ ආචාර්ය උපාධිධාරී කථිකාචාර්යවරියකි. එයටත් වඩා ග්‍රේෂන් සම්මානය, රාජ්‍ය සාහිත්‍ය සම්මානය හා ගොඩගේ සාහිත්‍ය සම්මානය විවිධ වසරවල තමන් වෙත දිනාගත් කිවිඳියකි. කවියේ දී ඇගේ බස ඉංග්‍රීසියයි. එම කවිවල යටි පෙළෙහි ප්‍රමුඛ විශ්ව බස මනුෂ්‍යත්වයයි!

ජාතික ගුවන් විදුලියේ ස්වදේශීය සේවය සති දෙකකට වරක් සඳු දින රාත්‍රී 9.30 සිට පුරා පැයක් විකාශය කරනරසදීපනීයනු පසුගිය අප්‍රේල් මස පටන් යළි ශ්‍රාවකයා හමුවට පැමිණෙන ශාස්ත්‍රී සංවාදමය වැඩසටහනකි. ‘යළියැයි මා සටහන් කළේ එය ගෙවුණු දශක කිහිපයකට පෙර ගුවන් විදුලි ශ්‍රාවකයා හමුවේ දිග හැරුණු, වඩා හරවත් මාතෘකා සාකච්ඡාවට බඳුන් කළ වැඩසටහනක් වී ඇති හෙයිනි. මෙම නව නිෂ්පාදනයත් සමග, මූලිකව සංස්කෘතික අධ්‍යයනය හා කලාව විෂයයෙහි ඇති සාකච්ඡා කලාප සමගින් එය අප වෙත ගෙන එන්නේ පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ සිංහල අධ්‍යයනාංශයේ මහාචාර්ය ලියනගේ අමරකීර්ති .

මට විවිමරී මුණ ගැසෙන්නේරසදීපනීවැඩසටහන සඳහා සහභාගී වීමට මා වෙත ලැබුණු ආරාධනයක් මත එහි ගිය මොහොතක .

මගෙ නම නිසාම ගොඩක් අයට මගෙ අනන්‍යතාව ගැන ප්‍රශ්න තිබ්බ. මගෙ හමේ පාට. සමහරු ඒකට කිව්ව ආගමේ පාට කියල. ඒත් මම බුද්ධාගමේ වුණාම ගොල්ලො පුදුම වුණා.”

වැඩසටහනින් අනතුරුව සතුටු සාමීචියක දී විවිමරී අප සමග කීවා . අප ශුද්ධ සිංහල බෞද්ධයින් වී ශුද්ධ මුසල්මානුවන්ට විවිධ මාධ්‍ය ඔස්සේ ශාරීරිකව හෝ වැඩිමනත් වාචිකව නැතිනම් සමාජ මාධ්‍යමය මාර්ග ඔස්සේ පහර දෙමින් සිටින විට විවිමරී අනන්‍යතාව පිළිබඳ අප රැඳිය හැකි මිත්‍යා අප අභියස දිග හරින්නී . හා සමග තවත් බොහෝ මෙරට ජන ජීවිත අර්බුද සිය කවිය තුළ හිඳ ප්‍රශ්ණ කරන්නී .

Meeting a VIPනමින් ඇය Stitch your eyelids shutනමැති කාව්‍ය ග්‍රන්ථය තුළ තබන කවිය ස්වකීය ජීවිතය තුළින්ම ගෙන නගන අනන්‍යතාව පිළිබඳ ගැඹුරු මෙන්ම උපහාසාත්මක ප්‍රශ්න කිරීමකි. පහත සරල පරිවර්තනය මවිසින් සිදු කරන ලද්දකි.

තානාපතිතුමා මගෙන් ඇහුවා
මං කොහොම ද
සිංහල වෙන්නෙ කියල
50%කින් විතරක්?
ඉතින් එහෙම බැලුවම
මං 50%ක් බර්ගර් ද
එහෙමත්ම නැත්තං
මගෙං කාලක් බෙල්ජියං ද
මගෙ ඇඟේ දුවන
ලේවල හැටියට?

ටිකක් අමාරු වැඩක් වුණා
පැහැදිලි කරන එක
මං හිතපු විදිහට
අටෙන් එකක් කියන්නෙ
සීයට දොළාමාරක්
බෙල්ජියං විත්තිය
ඒත් එක්කම
ඉතිරි කාලම
ලන්දේසි විත්තිය
තවත් සීයට විසිපහේ දෙකක්
අනිත් පැත්තෙන්
බොහෝ විට මාව
සීයට පණහක
සිංහලයෙක් කරන විත්තිය!

(ඒත් මට හරියටම දිවුරන්න නං බෑ ඔන්න,
මං 25%ක් දෙමළ වුණත් වෙන්න පුළුවන්,
මගෙ උඩරට ලේවලින් සමහර විට)

ඉතින් මට බැරිවුණා
මේ ගණිත කරුමෙ කරන්න
මං උන්නේ ප්ලේන් එකෙන්
බැස්ස ගමන්
හරිම නිදිමතින්
ඒත් මට කියන්නමත් හිතුණ
අන්තිම වතාවෙ මං
අසනීප වුණු වෙලාවෙ
තානාපතිතුමනි
ගන්න වුණා “ෆුල් බ්ලඩ් කවුන්ට්” එකක්

මං හිතන්නෙ
ඒ රිපෝට් එක නෝමල්
‘ප්ලාස්මයි’’සුදු රුධිරාණුයි”
දෙකම නියම ප්‍රතිශතේ ලු
ඒත්,
මගෙ රතු රුධිර සෛල
ටිකක් අඩුයි ලු
පේනවනේ තානාපතිතුමනි
මං රතු මස් කන්නෙ නෑ
ඉතිං මං
හැමවෙලාවෙම
ටිකක් සුදුමෑලි පාටයි!

සිය පරම්පරාවේ මෑත අතීතය දන්නා විවිමරී 2008 වර්ෂයේ දී ලන්ඩන් නුවර දී එරට ශ්‍රී ලාංකික තානාපතිවරයා සිය අනන්‍යතාව පිළිබඳ නැගූ ප්‍රශ්නය කාව්‍යාත්මක පිළිතුරක් තුළ තබයි. බෙල්ජියම් ජාතික මුත්තා පිළිබඳව පටන් සිය අතීත වෘත්තය පිළිබඳ අදහසක් ඇති ඇයට ස්වකීය නාමය වැන්ඩර්පූටන් වීම පිළිබඳව ද අදහසක් ඇත. පුද්ගල අනන්‍යතා පිළිබඳ ඒකමානීය ලාංකික අදහසට ඇය අභියෝග කරන්නේ එහෙයිනි.

දැන් මුසල්මානු හා සිංහල බෞද්ධ අනන්‍යතා සමග එකිනෙකාට අභිමුඛව සිට ගන්නා ශුද්ධ (ආගමික) ජාතිකත්වයක් පිළිබඳ අදහසක් ඇති පිරිසට නැතිනම් ඔබට සහ මට විවිමරීට තරමින්වත් අපගේ අතීත වත නිශ්චිතව සිතියම්ගත කළ හැකි ද?

විසාකේස චන්ද්‍රසේකරම්
එයට පිළිතුර අපට මුණගස්වන්නේ විසාකේස චන්ද්‍රසේකරම් ය. ඔහු ‘රජ සහ ඝාතකයා’ නමින් ගෙන එන ස්වකීය නිර්මාණය වෙනුවෙන් ලියන ගීය තුළ තබමිනි. ‘නුඹෙ අම්මා ඉතා කළුයි’ නමින් ඇරඹෙන විසාකේස ලියන ගීතය මෙරට දීර්ඝ ඉතිහාසය තුළ සිදු වන්නට ඉඩ ඇති බොහෝ ජනවාර්ගික මිශ්‍රවීම් පිළිබඳ අපට සිහිකර දෙයි. එහි මධ්‍යයේ එන මෙම පද පෙළ ඔබ වෙත තබමින්, ගීතය අන්තර්ජාල විමසුමකින් සොයා හැකි පමණ ප්‍රජාව අතර බෙදා හරින ලෙස ඉල්ලමින් මම මෙම ලිපියට කෙළවර කරමි.

ඔය චීන ඉන්දියන් යෝනක
කාපිරි සහ හම්බ පැටව්
දාල යන්න බැරි හින්දා
බින්න බහින් ඇති නොවැ
අර හීනි වළලුකර වැද්දගෙ
තඹ පැහැ කෙස් ගස් සුද්දගෙ
බොකුටු කොණ්ඩෙ කාපිරියගෙ
කැරපොතු ඇස් පරංගියගෙ
චීනගෙ මොක්කන් නාසය
හම්බයන්ගෙ හමේ පැහැය
සේරම කලවන් වී සැදි
සාම්බාරෙ අපූරු ය!

-ප්‍රියන්ත ෆොන්සේකා -


Tuesday, May 14, 2019

මිනිස් හදවත් දවා අළු කරන්නට පෙර...


(2019 මැයි 12 වැනි දින ‘අනිද්දා‘ පුවත්පතේ පළවූවකි.)

“මේ ෆිල්ම් එක බලන්න කලින් මට මුස්ලිම් ලෝකය ගැන, මිනිස්සු ගැන තිබ්බෙ පිළිකුලක්. ඒත් දැන් මට හිතෙනව ඒක වැරදියි කියල. සාරල, අලීල කියන්නෙ අපිම තමයි... මමයි මගෙ අයියයි වගේ...“

ඉහත කුඩා සටහන මා වෙත එවූ තරුණිය මා අදටත් හඳුනන්නේ නැත. 2005 වර්ෂයේ දී පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ කලා පීඨ පළමු වසර විද්‍යාර්ථීන් වෙනුවෙන් පැවැත්වූ පදනම් පාඨමාලාවකදී මා විසින් තිරගත කරවන්නට යෙදුණු ඉරාන චිත්‍රපටයක් වූ මජිඩ් මජිඩිගේ ‘Children of Heaven’ (දෙව්ලොව දරුවෝ) චිත්‍රපට දැක්මෙන් අනතුරුව හත්සියයක ප්‍රේක්ෂාගාරය තුළ සිට ඇය මට මෙය එවා තිබිණ. ඒ එවැනි අදහස් සහිත තවත් සටහන් තීරු සිය ගණනක් අතර තබමිනි. චිත්‍රපටය කෙළවර මා ඉල්ලා සිටි ‘ඔබට දැණුනු හැඟීමක් හෝ අදහසක් ලියා එවැන්නයි‘ කළ ඉල්ලීමට පිළිතුරක් වශයෙනි.

එසමය තුළ මෙරට සිනමාලෝලීන් අතරත් ජනප්‍රිය වුණු ‘දෙව්ලොව දරුවෝ‘හි හමුවන්නේ, අලුත්වැඩියා කරගැනීමට ගොස් රැගෙන එන අතරතුර, තමන් අතින් නැතිවූ සිය සය හැවිරිදි නැගණිය සාරාගේ පාවහන් යුවළ ඇය වෙත සොයාදෙන්නට හෝ නව පාවහන් යුවළක් ඇය වෙත ලබා දෙන්නටත්, ඒ වන තෙක් ඇගේ පාසැල් ගමන, දුප්පත් දෙමාපියන්ට කරුණු සඟවමින්ම, නොකඩවා සිදුකරගෙන යන්නටත් වෙර දරන, නව හැවිරිදි අලීගේත් (නැගණිය සාරාගේත්) කතා පුවතයි. චිත්‍රපටය ඇරඹී සුළු මොහොතකින් ප්‍රේක්ෂාගාරයේ සිත් පැහැරගන්නා මේ සුරතල් දරු දෙදෙන, ආරම්භයෙහි ලියූ සටහනෙහි පරිදි යළි හැරී සිතන්නට පෙළඹෙන ප්‍රේක්ෂකයෙකු වෙත, තමන්ගේ මානව ලෝකය දෙස හැරී බලන්නට ආරාධනා කරති.
 
අනපේක්ෂිත ත්‍රස්ත ප්‍රහාරයකින් පසු, දැන් ඉතා බරපතල ලෙස සැකය අපගේ සිත් තුළ වැඩී නැගෙමින් පවතින මොහොතෙහි යළිත් අලී සහ සාරලාගේ ලෝකය දෙස දයාවේ නෙත් විවර කරන්නට මම ඔබට ආරාධනා කරමි. ‘දෙව්ලොව දරුවෝ‘ ඒ අදහස අප වෙත ස්ථාපිත කළ ද එය එම ලෝකය මුණගස්වන එකම සිනමා කෘතිය නොවේ. එම සමාජය තුළ හමුවන ලක්ෂ ගණනක් වූ ‘අලීලා සහ සාරලාගේ‘ තරුණ සහ වැඩිහිටි අවදීන් මුහුණ දෙන අසීමිත දුෂ්කරතා සමග ඔවුන්ගේ මානව සබඳතා අපට හමුවන තවත් බොහෝ චිත්‍රපට අන්තර්ජාලයේ සුළු ‘රස්තියාදුවකින්‘ සොයාගැනීම අසීරු නැත.



මජිඩ් මජිඩිම තනන ‘බරාන්‘ (වැස්ස) එවැනි එක් සිනමා පටයකි. එහි මුණගැසෙන්නේ 17 හැවිරිදි ගැටවරයෙකු වන ලතීෆ් සහ ඔහු ගොඩනැගිල්ලක් තැනෙන බිමක ඔහු සිදුකරන එහි කම්කරුවන්ට තේ පැන් සාදා දීමේ පහසු රැකියාව හදිසියේම උදුරාගන්නා 14 හැවිරිදි ඇෆ්ගන් සරණාගාතයකු වන රහ්මාත් අතර ගොඩනැගෙන ගැටුමයි. සිය පහසු රැකියාව උදුරාගැනීම නිසා රහ්මාත් සමග උරණ වන ලතීෆ් මුලින් ‘ඔහු‘ සමග ගැටුමකට ගිය ද අහම්බෙන් යෙදුණු මොහොතක රහ්මාත් යනු පිරිමි වෙසින් රැකියාවට පැමිණ සිටින යෞවනියක බව දැනගත් පසු ඇයට පෙම් බඳින්නට පටන් ගනියි. ඉරාන නීති රීති, සරණාගතයින්ගෙන් ශ්‍රමය සූරාකෑම, ඔවුන්ගේ අති දුෂ්කර ජීවිතය මෙම පුවත සුන්දරව දිවෙන බොලිවුඩාකාර පෙම් පුවතක් අප වෙත තබන්නේ නැත. එහෙත් එය අප සරලමතිකව හා ඒකමානීයව දකින්නට තනන, ඉස්ලාම් ලෝකය කොතරම් විෂමාකාර බිමක්දැයි අපට පෙන්වා දෙයි. රහ්මාත්ගේත් පවුලේ සැමගේත් මෙන්ම ලක්ෂ ගණනක් වූ ඇෆ්ගන් සරණාගතයින්ගේත් ජීවිත අනතුරේ හෙළා තිබෙන්නේ ඉස්ලාම් මූලධර්මවාදයයි. එය මුස්ලිමුන් බේරා සෙසු ආගමික හා වාර්ගික ජීවිත පමණක් අනතුරට කැඳවන ක්‍රියාවලියක් නොවේ. මනුෂ්‍යත්වය මරා දමා ම්ලේච්ඡත්වය හා ත්‍රස්තය තිර කරන ක්‍රියාදාමයකි.

“දැන් ඔයා ලියන කොලම් එකේ ලියන්න මේ තත්වය ගැන... සිරියාවෙයි ඉරාකෙයි ISIS එක පැරැද්දුවෙත් මුස්ලිම් අයම තමයි. වෙනින් කවුරුවත් නෙවෙයි...!“

මේ ලිවීම ගැන දන්නා රාජ්‍ය නිලධාරියෙකු මට කතා කළ කීවේ එයයි. සැබවින්ම, ඉස්ලාම් මූලධර්මවාදය සමග සෘජුව අභිමුඛ වන ප්‍රධාන පිරිස ඉස්ලාම් ආගමිකයින්ම මිස අන් කවරකුදු නොවේ. සිරියාව හා ඉරාකය තුළ, ඇෆ්ගනිස්ථානය තුළ, පකිස්ථානය තුළ යනාදී වශයෙන් නොයෙක් නාමයන්ගෙන් පෙරට එන මූලධාර්මික ත්‍රස්ත කණ්ඩායම් සමග, කැමැත්තෙන් හෝ අකමැත්තෙන් එරෙහිව සිටගන්නේ ඔවුන්ම ය. ඔසාමාට එරෙහිව ‘ඔසාමා‘ සිනමා තිරය තුළ සිටගත් පරිදි ය!

1996න් පසු වසර 07කින් ඇෆ්ගනිස්ථානය තුළ තැනෙන ‘ඔසාමා‘ චිත්‍රපටය තලේබාන් මූලධර්මවාදයට එරෙහිව එහි නායකයාගේ නාමයම රූපකයක් ලෙස සිය නම තුළම තබමින් නිමැවූ නිර්භීත කෘතියකි. තලේබාන් රෙජීමය තුළ ස්ත්‍රියට එරෙහිව නැගුණු දහසක් මර්ධන නීතිවලට එරෙහිව කුඩා දැරියක් පිරිමි දරුවෙකු ලෙස වෙස්වලා ගනියි. ඇය තබාගන්නා නම ‘ඔසාමා‘ ය. ඇෆ්ගන් ඉතිහාසයේ විවිධ යුද්ධ නිසා අහිමි වුණු සිය පවුලේ පිරිමින් නිසා පවුලෙහි ආර්ථිකය ගොඩනැගීම ‘ඔසාමා‘ වෙත පැවරී ඇත. මද්‍රසා පාසැලක, පිරිමි දරුවන් සමග උගනිමින් සිටියදී වෙස් වළාගත් ‘ඔසාමා‘ හදිසියේම වැඩිවිය පත්වීම හේතුවෙන් ඇය දැරියක බව සෙසු පිරිස දැනගනියි. මුලින් මරා දැමීමට තීරණය වුවත් පසුව ඇගේ ජීවිත ඉරණම තීරණය වන්නේ මහල්ලෙකුගේ බිරින්දෑවරුන් අතර නවතම සාමාජිකාව බවට පත්වීමට ඇයට සිදුවීමෙනි.


බින් ලාඩන්ගේ මුල් නාමය චිත්‍රපට නාමය ලෙස තබමින් සිද්දික් බර්මාක් නමැති ඇෆ්ගනිස්ථාන අධ්‍යක්ෂකවරයා තැබූ, භයානක මෙන්ම නිර්භීත පියවර අපට මුණගස්වන්නේ මුස්ලිම් ජාතිකයෙකු ලෙස සිටිමින්ම තලේබාන් පාලනයට එරෙහිව ඔහු නගන විරෝධයයි. ඒ අතර, චිත්‍රපටයේ පුවත ඔස්සේ යමින් එක් අන්තයක අපට එක් ආඛ්‍යානයක් මුණගැසෙද්දී චිත්‍රපටයේ සැබෑ නළු නිළියන්ගේ ජීවිත ඔස්සේ යමින් විමසද්දී අපට සැබෑ මුස්ලිම් ජීවිතවල තවත් ආඛ්‍යාන බොහෝ ගණනක් මුණගැසෙයි.

‘ඔසාමා‘ගේ චරිතයට පණ පොවන කුඩා නිළිය වන මරීනා ගෝල්බාරි බර්මාක්ට මුණගැසෙන්නේ කාබුල් නගරයේ සිඟමන් යදිමින් ජීවිතය ගැටගසාගන්නා ප්‍රජාව අතරිනි. යන්තම් 14 වැනි වියට එළැඹෙද්දීම ඇය ‘ඔසාමා‘ චිත්‍රපටය හේතුවෙන් ලෝක අවධානයට පත් වෙයි. ඇයගේ රංගන කුසලතාවෙහි විශිෂ්ඨතාව පිළිබඳ ලෝක සිනමා විචාරකයෝ බොහෝ ඇගයුම් සටහන් ලියා තබති. එහෙත්, කොරියානු සිනමා උළෙලකට හිස වසා නොගෙන සහභාගී වීම හේතුවෙන් අසීමිත මරණ තර්ජන ලැබූ මරීනා අද ජීවත් වන්නේ සරණාගත තරුණියක ලෙස ප්‍රංශයේ ය.

අප සාකච්ඡා කළ ඉරාන සිනමාකරු මජිඩි මෙන්ම ඇෆ්ගන් සිනමාකරු බර්මාක් ද, ඔවුන්ගේ කෘති තුළ හමුවුණු අලී, සාරා, ලතීෆ්, ජමාත් සහ ඔසාමා ද, සැබැවින්ම චරිත නිරූපණයට එක් වූ, මරණ තර්ජන ලද මරීනා ද ආගමික භාවිතය තුළ මුස්ලිමුන් ය. එහෙත් ඔවුහු මූලධාර්මික ආගම්වාදය තිරය තුළත්, ඉන් පිටතත් ප්‍රතික්ෂේප කළ ප්‍රජාව නියෝජනය කරති. එය ත්‍රස්තය මඩින්නට ඇති එකම ස්ථිර මග යුද්ධය බව පිළිගැනීම ද නොවේ. එවැනි විශ්වාසයකින් අපට හමුවනු ඇත්තේ කුමක් ද?

තලේබාන් සංවිධානයට එරෙහිව සිදු කළ යුද්ධය හමුවේ ඇමරිකානු හමුදා සහ ඇෆ්ගනිස්ථාන රාජ්‍ය හමුදා වෙතින් ඝාතනය වූ සිවිල් පුරවැසියන් සංඛ්‍යාව තලේබාන් සංවිධානය විසින් ඝාතනය කෙරුණු පිරිසට වඩා ඉහළ බව ‘ද නිව්යෝක් ටයිම්ස්‘ පුවත්පතේ වෙබ් අඩවිය වෙත ඩේවිඩ් සුකචිනෝ ලියන්නේ මෙරට ප්‍රහාරයෙන් දින 03කට පසු අප්‍රේල් 24 වැනිදා කාබුල් නුවර සිට ය. ඒ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය විසින් සිදු කරන ලද සංගණනයක් උපුටමිනි. එය මගේ නෙත ගැටුණේ ෆේස්බුක් අඩවියේ ඇති Muslims Against ISIS (අයිඑස්අයිස් සංවිධානයට එරෙහි මුස්ලිම්වරුන්) නමැති පිටුව තුළ උපුටා දක්වා තිබීම හේතුවෙනි.
ලාංකික ප්‍රජාව අභියස ඇති නව ත්‍රස්තවාදය අභ්‍යන්තර යුද්ධයක ස්වරූපයකට යොමුවන ස්වරූපයක් තවමත් නිරීක්ෂණය නොවේ. එය සතුටට කරුණකි. යුධමය තත්වයක හෝ බිහිසුණු ත්‍රස්තවාදී පසුබිමක ගොඩනැංවීම පහසු කරවමින් එම සංවිධාන පෝෂණය කරන්නේ වෛරය නංවමින් අනෙකා දෙස සැකයෙන් බැලීමෙන් මිස දයාර්ද්‍ර නෙතකින් ඔවුන් විමසීමෙන් නොවේ. 

‘බරාන්‘ චිත්‍රපටයේ ඇෆ්ගන් සරණාගත තරුණියට පෙම් බඳිමින් ඇය සොයා යන ලතීෆ්ට එම සරණාගත කඳවුරු අඩවියේ දී සපත්තු මසන්නෙකු මුණගැසෙයි. ලතීෆ් හමුවේ ඔහු පවසන පහත වදන් පෙළ අප සියල්ලෝම සිත් දරාගත යුතු බරකින් යුක්ත ය.

බෙදී නැගෙන උණුසුම් ගින්නෙහි ගිනි දළු මිනිස් හදවත් ද දවා අළු කරයි

-ප්‍රියන්ත ෆොන්සේකා -